سازمان بهزیستی كشور، به موجب لایحه قانونی سال 1359 در جهت تحقق مفاد اصول ۳، ٢١ و  ٢۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در زمینه تحقق عدالت اجتماعی تشكیل  شده است.

25 تیرماه در کشورمان ایران "روز بهزیستی و تامین اجتماعی" نام‌گذاری شده است.

بهزیستی، سازمانی فرهنگی، اجتماعی و امدادی است که به منظور گسترش رحمت الهی در جامعه و حفظ ارزش‌ها و کرامات والای انسانی، مجموعه خدماتی را  ارائه می‌دهد. سازمان بهزیستی برای کمک به قشرهای محروم و انسان‌هایی که  بنا به دلایل محیطی، اجتماعی، اقتصادی و ارثی و نیز داشتن مشکلات جسمی،  روانی، عاطفی، گرفتار مشکلات و دچار عدم تعادل شده‌اند، تأسیس شده است.

سازمان بهزیستی با کمترین حمایت‌های دولتی و با تکیه بر مشارکت مردمی و همکاری سازمان‌ها، در راه گسترش خدمات توان بخشی، امدادی، بازپروری و کمک به تأمین حداقل نیازهای گروه‌های کم‌درآمدی  که قادر به توانایی و خودکفایی اقتصادی نیستند، فعالیت می‌کند.

بهزیستی، سازمانی فرهنگی، اجتماعی و امدادی است.

روش‌های موجود برای ارائه خدمات بهزیستی
خدمات بهزیستی در سه بخش به نیازمندان و مدد جویان عرضه می‌شود:
امور فرهنگی و پیشگیری: در این بخش دو دفتر فعالیت می‌كنند، دفتر آموزش و پژوهش و و دفتر پیشگیری از معلولیت‌ها و آسیب‌های اجتماعی.

امور اجتماعی: در این بخش، كار از پیچیدگی برخوردار است. بازآموزی و بازپروری گروه‌هایی چون معتادان، متكدیان، زنان ویژه، فرزندان و زنان بی‌سرپرست و مانند این‌ها  نیازمند مشاركت عمومی و یاری همه جانبه است ،به این منظور باید مربیان،  روانشناسان و مددكاران اجتماعی ورزیده به كار گرفته شوند.

خدمات امور توانبخشی: از  طریق دفاتر توانبخشی و امور اجتماعی معلولین، توانبخشی حرفه‌ای و دفتر  توانپزشكی، پیراپزشكی و وسایل توانبخشی به معلولین جسمی و ذهنی، خدمات توانبخشی ارائه می‌شود. دریافت‌كنندگان خدمات از این بخش، نابینانیان، ناشنوایان و معلولان جسمی_حركتی هستند.

افراد دارای معلولیت ذهنی با  توجه به بهره هوشی به سه گروه عمیق (ایزوله) تربیت بدنی و آموزش‌پذیر  تقسیم می‌شوند. همچنین معلولین جسمی و ذهنی توام كه از بدترین نوع معلولیت‌ها است، زیر پوشش این بخش از سازمان بهزیستی هستند.

بخش عمده منابع مالی سازمان تامین اجتماعی از محل حق بیمه‌ها تأمین می‌شود.

عوامل پیدایش تأمین اجتماعی
اختلاف  شرایط، امکانات، ویژگی‌های طبیعی، چگونگی نظام‌های حاکم بر اجتماعات و  استعدادهای افراد، ایجاب می‌کند که زندگی همه انسان‌ها، در یک سطح نباشد و  همگی نتوانند از درآمد مساوی برخوردار باشند.

از دیرباز، بشر شاهد محرومیت‌ها و کمبودهای فراوانی بوده است؛ بیکاری، بیماری، نقص عضو، سوانح و حوادث را بر پیکر برخی هم نوعان احساس می‌کرد و رنج می‌برد و برای درمان آن، راه‌های مستقل و محترمانه‌ای را جست‌وجو و ارائه می‌کرد که یکی از آن‌ها  «تأمین اجتماعی» است.

به طورکلی، وجود سه عامل، زمینه پیدایش «تأمین اجتماعی» را در دنیا فراهم آورده است:

نفع شخصی و اهمیتی  که هر فرد برای منافع خود قائل است.

احساس خیرخواهی و نوع دوستی

احساس سرنوشت مشترک که می‌توان از آن به احساس صنفی نیز تعبیر نمود.

سازمان تأمین اجتماعی

سازمان تأمین اجتماعی یک سازمان بیمه‌گر  اجتماعی است که مأموریت اصلی آن پوشش کارگران مزد و حقوق بگیر (به صورت  اجباری) و صاحبان حرف و مشاغل آزاد (به صورت اختیاری) است. براساس قانون،  سازمان تأمین اجتماعی یک سازمان عمومی غیردولتی است که بخش عمده منابع مالی  آن از محل حق بیمه‌ها (با مشارکت بیمه شده و کارفرما) تأمین می‌شود و متکی  به منابع دولتی نیست. به همین دلیل، دارایی‌ها و سرمایه‌های آن متعلق به  اقشار تحت پوشش در نسل‌های متوالی است و نمی‌تواند قابل ادغام با هیچ یک از  سازمان‌ها و مؤسسات دولتی یا غیردولتی باشد.

تکیه‌گاه اصلی سازمان تأمین اجتماعی مشارکت سه‌جانبه کارفرمایان، بیمه‌شدگان و دولت در عرصه‌های مختلف سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری‌های کلان و تأمین منابع مالی است. اصول و مبانی  بیمه‌گری این سازمان به نحوی تنظیم شده که بین اهداف اصلی آن با اهداف کلان  نظام اقتصادی کشور همسویی کامل وجود دارد.

تعهدات سازمان تامین اجتماعی برابر  استانداردهای تعیین شده به وسیله سازمان بین‌المللی کار و سازمان  بین‌المللی تأمین اجتماعی تنظیم شده و بالاترین حد این استانداردها را در  بر می‌گیرد. چگونگی تحقق این تعهدات و ارایه خدمات به وسیله این سازمان را  قانون معین کرده است.

مهم‌ترین تعهدات و خدمات سازمان تأمین اجتماعی برمبنای قانون تأمین اجتماعی و مقررات مربوط به آن:
- حمایت در برابر حوادث، بیماری‌ها و بارداری
-  مستمری بازنشستگی
- مستمری از کارافتادگی
- مستمری بازماندگان
- مقرری بیمه بیکاری
- غرامت دستمزد ایام بیماری
- پرداخت هزینه وسایل کمک پزشکی
- کمک هزینه ازدواج

منبع