بیماری پارکینسون یا PD، برای اولین بار توسط دانشمند بریتانیایی دکتر جیمز پارکینسون در سال ۱۸۱۷ میلادی توصیف شد. این بیماری همان لرزش در وضعیت استراحت است که شیوع آن بیشتر در سنین پیری است، اما در جوانان هم دیده می‌شود.

شیوع آن در تمام مناطق دنیا یکسان است.

درصد شیوع بیماری با تغییر در منطقه خیلی فرق نمی‌کند، به طور کلی این بیماری بر اثر از بین رفتن سلول‌های ترشح کننده ماده‌ای به نام دوپامین (که یک انتقال دهنده عصبی) است رخ می‌دهد. افزایش نسبت استیل کولین به دوپامین در عقده‌های قاعده‌ای مغز موجب علائم ترمور، سفتی عضلات و کندی حرکات می‌شود.

پارکینسون بر اساس دو علامت یا بیشتر از چهار علامت اصلی بیماری مشخص می‌شود. ارتعاش و لرزش دست و پا در حالت استراحت، کندی حرکات، سختی و خشک شدن دست و پا و بدن و نداشتن تعادل این چهار علامت اصلی را تشکیل می‌دهند. در مراحل اولیه بیماری، ارتعاش اندام ملایم و معمولاً در یک طرف بدن وجود دارد و احتیاجی به درمان ندارد، اما در مراحل پیشرفت بیماری، بیمار دست لرزان خود را در جیب یا پشت خود پنهان می‌کند یا چیزی را برای کنترل ارتعاش مدام در دست می‌گیرد و دیگر قادر به پنهان کردن لرزش‌های شدید اندام به ویژه به هنگامی که می‌خواهد تمرکز بیشتری به خود دهد نیست.

چهار علامت شایع بیماری:

 ارتعاش دست و پا در حالت استراحت (لرزش بیمار همزمان با ارتعاش دست و پا در حالت استراحت)

آرام شدن حرکت (برادیکینسیا)

سختی حرکت و خشک شدن دست و پا یا بدن

 تعادل بد (ضعیف)

وقتی حداقل دو مورد از این علائم در بیمار دیده شود، مخصوصاً وقتی که در یک سمت بیشتر از سمت دیگر پدیدار شود، تشخیص پارکینسون داده می‌شود. مگر اینکه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد که بیماری دیگری را نمایان کند.

بیمار ممکن است در اوایل، بیماری را با لرزش دست و پا یا با ضعیف شدن حرکت احساس کند و دریابد که انجام هر کاری بیشتر از حد معمول طول می‌کشد یا این‌که سختی و خشک شدن حرکت دست و ضعف تعادل را تجربه می‌کند.

اولین نشانه‌های پارکینسون، مجموعه‌ای متفاوت از ارتعاش، برادیکنسیا، سفت شدن عضلات و تعادل ضعیف است. معمولاً علائم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن پدیدار می‌شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر هم راه پیدا می‌کنند. تغییراتی در حالت صورت و چهره روی می‌دهد؛ از جمله ثابت شدن حالت صورت (ظاهراً احساسات کمی بر چهره نمایان می‌شود) یا حالت خیرگی چشم (به دلیل کاهش پلک زدن).

خشک شدن شانه یا لنگیدن پا در سمت تحت تأثیر قرارگرفته از عوارض دیگر این بیماری است. افراد مسن ممکن است نمایان شدن یک به یک این نشانه‌های پارکینسون را به تغییرات افزایش سن ربط بدهند؛ ارتعاش را به عنوان «لرزش» بدانند، برادیکنسیا را به «آرام شدن عادی» و سفت شدن عضلات را به «آرتروز» ربط بدهند.

حالت قوز این بیماری را هم خیلی از این افراد به سن یا پوکی استخوان ربط می‌دهند. هم بیماران مسن و هم بیماران جوان ممکن است بعد از بیش از یک سال که با این عوارض روبه‌رو بوده‌اند برای تشخیص به پزشک مراجعه کنند.

 پارکینسون بیماری است که روی مغز اثر می‌گذارد و هرچند در هر دو جنس رخ می‌دهد، اما درصد بیشتری از ابتلا در مردان دیده شده است.

طبق نتایج یک مطالعه جدید، ژن درمانی ممکن است به بهبود علائم حرکتی در افراد مبتلا به پارکینسون که به سایر درمان‌ها واکنش نشان ندادند، کمک کند.

جیمز بک، عضو بنیاد پارکیسنون آمریکا می‌گوید: این روش، درمانی برای بیماری پارکینسون نیست. بلکه درمان احتمالا خوبی برای کنترل علائم است. این روش، راه دیگری برای تامین دوپامین مغز است، اما موجب توقف پیش‌رفت بیماری پارکیسنون نمی‌شود.

در درمان جدید از یک ویروس برای انتقال ژن درمانی به منطقه مورد هدف مغز استفاده می‌شود. ژن درمانی بر آنزیم موسوم به AADC تاثیر می‌گذارد. این آنزیم، لوودوپا را در مغز به دوپامین تغییر می‌دهد.

به گفته محققان، سلول‌های ایجاد کننده انتقال دهنده عصبی دوپامین به دلیل بیماری پارکینسون می‌میرند. نابودی دوپامین موجب بروز علائم پارکینسون نظیر رعشه و حرکات آهسته می‌شود. درمان‌های استاندارد در تلاش برای جایگزینی دوپامین از دست رفته هستند.

محققان دانشگاه کالیفرنیا به سرپرستی چادویک کریستین، روش ژن درمانی جدید را به منطقه هدف مغز موسوم به پوتامن تزریق کردند. انتخاب این منطقه از مغز به این خاطر است که سلول‌های این قسمت از طریق بیماری پارکینسون نابود نمی‌شوند. فاز اول آزمایش شامل ۱۵ نفر بود که دیگر به سایر درمان‌های بیماری پارکینسون واکنش نشان نمی‌دادند. تمامی آن‌ها یک بار ژن درمانی به صورت تزریق موسوم به VY-AADC دریافت کردند.

بعد از درمان، محققان این افراد را به مدت بیش از ۳۶ ماه تحت نظر داشتند و دریافتند درمان به خوبی جواب داده است. همچنین مشخص شد تاثیر درمان در طولانی مدت هم دوام دارد، زیرا برخی از بیماران به مدت ۳ سال تحت نظر بودند.

منبع